De verlammende impact van schulden en schaarste

16-11-2017
Door: Richard Melse

Bij onze werkzaamheden merken wij dagelijks wat de onzekerheid van een lastige financiële situatie (onstabiel of onvoldoende inkomen, het hebben van schulden)  met mensen doet. Het is soms schrijnend om te zien hoe de stress die hierdoor wordt veroorzaakt de mensen verlamd en in de greep houdt.

Onderzoek

Onderzoeker drs. Vivian den Hartogh van het lectoraat Schulden van Hogeschool Utrecht vatte de (effecten van de) problematiek tijdens een interessante lezing samen in enkele getallen:

  • 1 op de 5 huishoudens heeft schulden
  • 1 op de 4 huishoudens heeft geen buffer om tegenvallers op te vangen
  • 1 op de 2 huishoudens komt (soms) maar moeilijk rond

Kortom, een belangrijk deel van de samenleving leeft óp – en vaak zelfs al óver het randje. Een situatie die zowel grote persoonlijke gevolgen, als ook maatschappelijke en economische gevolgen heeft.

In het persoonlijke leven komt dit tot uiting doordat schaarste (in dit geval dus: schaarste aan geld) alle energie en positiviteit opslokt: mensen worden apathisch en zelfs het IQ daalt met gemiddeld 13 punten zolang de problemen voorduren. Bovendien is bekend dat stress mensen impulsiever en emotioneler maakt.

Schade door schulden

De maatschappelijke en economische schade belandt veelal op de borden van werkgevers en uitkeringsinstanties:

  • het ziekteverzuim van medewerkers met schulden is tot 9 (!) dagen per jaar hoger
  • de arbeidsproductiviteit ligt gemiddeld 20% lager
  • er is vaker sprake van (chronische) gezondheidsklachten
  • herstel duurt langer

Niet iedereen over dezelfde kam….!

Bijkomend probleem is dat juist wanneer mensen klem komen te zitten en zijn overgeschakeld naar de overlevingsmodus, de druk door allerlei partijen (schuldeisers, incassobureaus en deurwaarders, maar ook door werkgevers, overheden en instanties) wordt opgevoerd.
Er is veel te winnen wanneer partijen zich dat gaan realiseren. Natuurlijk wil iedereen dat zijn rekeningen worden betaald en dat klanten aan hun verplichtingen voldoen.
Maar mensen die niet kúnnen betalen, verdienen echt een andere benadering dan mensen die niet wíllen betalen. Uiteindelijk zal iedereen daarvan profiteren.

Melse Wassink